السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
48
تفسير الميزان ( فارسي )
علاوه بر اين دستور داد به غير مسلمانان نيز سلام بدهد و فرمود : « فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلامٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ » « 1 » . البته تحيت به كلمه « سلام » بطورى كه از تاريخ و اشعار و ساير آثار جاهليت بر مىآيد ، در بين عرب جاهليت معمول بوده ، در كتاب « لسان العرب » آمده : كه عرب جاهليت چند جور تحيت داشتند ، گاهى در برخورد با يكديگر مىگفتند : « انعم صباحا » ، گاهى مىگفتند : « ابيت اللعن » و يا مىگفتند : « سلام عليكم » ، و كانه كلمه سوم علامت مسالمت است و در حقيقت به طرف مقابل مىگفتند : بين من و تو و يا شما جنگى نيست ، ( پس از آنكه اسلام آمد تحيت را منحصر در سلام كردند و از ناحيه اسلام مامور شدند سلام را افشاء كنند ) . « 2 » چيزى كه هست خداى سبحان در داستانهاى ابراهيم سلام را مكرر حكايت مىكند و اين خالى از شهادت بر اين معنا نيست كه اين كلمه كه در بين عرب جاهليت مستعمل بوده ، از بقاياى دين حنيف ابراهيم بوده ، نظير حج و امثال آن كه قبل از اسلام معمول آنان بوده ، توجه بفرمائيد : « قالَ سَلامٌ عَلَيْكَ سَأَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّي » ، در اين جمله از ابراهيم ( ع ) حكايت كرده كه در گفتگو با پدرش گفت : « سلام عليك به زودى من از پروردگارم برايت طلب مغفرت مىكنم » « 3 » و نيز فرموده : « وَلَقَدْ جاءَتْ رُسُلُنا إِبْراهِيمَ بِالْبُشْرى قالُوا سَلاماً قالَ سَلامٌ » « 4 » و اين قضيه در چند جاى قرآن كريم آمده . و بطورى كه از آيات كريمه قرآن استفاده مىشود خداى تعالى كلمه سلام را تحيت خودش قرار داده است ، به آيات زير توجه فرمائيد : « سَلامٌ عَلى نُوحٍ فِي الْعالَمِينَ » ، « سَلامٌ عَلى إِبْراهِيمَ » « 6 » ، « سَلامٌ عَلى مُوسى وَهارُونَ » « 7 » ، « سَلامٌ عَلى إِلْياسِينَ » « 8 »
--> ( 1 ) از آنان درگذر و بگو سلام ، كه به زودى خواهند دانست . « سوره زخرف ، آيه 89 » . ( 2 ) لسان العرب ، ج 12 ص 289 ، ط بيروت . ( 3 ) « سوره مريم ، آيه 47 » . ( 4 ) فرستادگان ما به منظور بشارت دادن به ابراهيم نزد وى آمدند و گفتند : سلام ، ابراهيم نيز گفت سلام . « سوره هود ، آيه 69 » . ( 5 ) سلام بر نوح در همه عالميان . « سوره صافات ، آيه 79 » . ( 6 ) « سوره صافات ، آيه 109 » . ( 7 ) « سوره صافات ، آيه 120 » . ( 8 ) « سوره صافات ، آيه 130 » .